Okres przejściowy

1 stycznia 2019 r. weszło w życie Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 2018 r. Dotyczy ono wyłączenia lub odroczenia stosowania art. 26 ust. 2e ustawy o CIT. Rozporządzeniem tym wydłużono do 1 lipca 2019 r. wejście w życie przepisów dotyczących nowego modelu poboru podatku u źródła. Przepisy stosuje się, o ile spełnione zostaną warunki do zastosowania niższej stawki, zwolnienia lub niepobrania podatku u źródła. Chodzi przy tym o przesłanki wynikające z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania bądź przepisów szczególnych. Od 1 stycznia 2019 r. istnieje obowiązek weryfikacji kontrahenta zagranicznego, na rzecz którego dokonywana jest płatność. Od początku roku obowiązuje też nowa definicja rzeczywistego odbiorcy należności.

Alternatywne warianty działań – oświadczenie płatnika

Ustawodawca przewidział dwa uproszczenia, dzięki którym nawet po przekroczeniu progu 2 milionów złotych możliwe będzie skorzystanie z preferencyjnego opodatkowania. Pierwsze z nich, polega na złożeniu przez płatnika organowi podatkowemu oświadczenia podpisanego przez kierownika jednostki. Oświadczenie to ma dotyczyć posiadania wszystkich wymaganych przez przepisy prawa podatkowego dokumentów uprawniających do skorzystania z preferencyjnych zasad opodatkowania. Oświadczenie takie składane jest pod rygorem odpowiedzialności karnej. Przed jego złożeniem płatnik powinien zweryfikować czy nie występują okoliczności wyłączające możliwość skorzystania z preferencji.

Oświadczenie nie do końca optymalne

Wadą powyższego rozwiązania jest: po pierwsze – krótki okres ważności oświadczenia – oświadczenie takie ważne jest bowiem tylko dwa miesiące; po drugie – kierownik jednostki zaświadcza o stanie faktycznym, w znacznym stopniu dotyczącym podatnika czyli kontrahenta, na rzecz którego wypłacana jest należność. Odbiorca należności musi być ostatecznym, rzeczywistym odbiorcą wypłaconych na jego rzecz należności (ang. beneficial owner). Szeroki zakres przedmiotowy składanego oświadczenia oraz rygor odpowiedzialności karnej sprawia, że powyższe odstępstwo od zasady pełnej wpłaty podatku raczej nie będzie popularnym rozwiązaniem.

Alternatywne warianty działań – opinia o stosowaniu zwolnienia

Drugie z obowiązujących od nowego roku uproszczeń, dotyczy jedynie możliwości skorzystania z określonych zwolnień przewidzianych ustawą o CIT. Mowa tu o zwolnieniach wynikających z art. 21 ust. 3 i art. 22 ust. 4 ustawy o CIT. W tym przypadku podatnik lub płatnik mają możliwość wystąpienia do organu podatkowego z wnioskiem o wydanie opinii o stosowaniu zwolnienia. Jeśli organ przychyli się do wniosku i wyda opinię wówczas taki dokument będzie ważny przez 36 miesięcy. Warto jednak podkreślić, że przepisy przewidują szereg przypadków, w których organ będzie mógł odmówić wydania opinii.

Rozszerzenie definicji rzeczywistego odbiorcy należności

Płatnik, wypłacający należność na rzecz kontrahenta winien zweryfikować jego status jako rzeczywistego odbiorcy należności. Od 2019 roku weryfikacja statusu beneficial owner jest konieczna również dla otrzymania zwrotu podatku lub potwierdzenia prawa do jego niepobierania. W definicji rzeczywistego odbiorcy obowiązującej na gruncie obu ustaw o podatkach dochodowych od początku bieżącego roku uściślono określone przesłanki. Chodzi przede wszystkim o prowadzenie rzeczywistej działalności gospodarczej w kraju swojej siedziby. Chodzi również o ponoszenie ryzyka ekonomicznego związanego ze stratą/utratą wartości należności i możliwość samodzielnego decydowania o przeznaczeniu otrzymanej należności.

Pozostałe obowiązki

Od 1 stycznia 2019 r. obowiązują również pozostałe znowelizowane przepisy w zakresie podatku u źródła. Chodzi m. in. o wymóg stosowania przez płatnika należytej staranności przy weryfikacji warunków stosowania stawki podatku innej niż krajowa. Taki wymóg dotyczy również zwolnienia lub niepobrania podatku.