W listopadzie weszła w życie Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej. Ustawa ta reguluje zasady zarządzania przedsiębiorstwem osoby fizycznej po jej śmierci. Ustanowienie zarządcy ma zapewnić ciągłość istnienia i funkcjonowania firmy po śmierci przedsiębiorcy.

 

ZARZĄD PO ŚMIERCI

Po śmierci przedsiębiorcy, jego przedsiębiorstwem będzie mógł zarządzać wyznaczony zarządca sukcesyjny. Taki zarządca może być ustanowiony przez samego przedsiębiorcę przed jego śmiercią, lub już po jego śmierci przez spadkobiercę testamentowego lub ustawowego, ewentualnie przez zapisobiercę windykacyjnego. W pierwszym przypadku zarząd sukcesyjny zostaje ustanowiony z dniem śmierci przedsiębiorcy, z kolei w drugim – w chwili wpisu zarządu do CEIDG. Zarządca działa pod dotychczasową firmą przedsiębiorcy z dopiskiem „w spadku”.

OKRES PRZEJŚCIOWY

W przypadku nieustanowienia przez przedsiębiorcę zarządcy sukcesyjnego przed śmiercią, osoby uprawnione do powołania zarządcy mogą wykonywać określone czynności, konieczne do zachowania majątku lub dalszego prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku. Takie czynności zachowawcze to przede wszystkim zaspokajanie wymagalnych roszczeń czy zbywanie rzeczowych aktywów obrotowych oraz inne konieczne czynności zwykłego zarządu. Osoba działająca w okresie przejściowym wykonuje wspomniane czynności w imieniu własnym, na rachunek właściciela przedsiębiorstwa w spadku.

ZACHOWANIE NUMERU NIP

W przypadku ustanowienia zarządu sukcesyjnego nadany przedsiębiorcy numer identyfikacji podatkowej NIP nie wygaśnie w wyniku jego śmierci. Zarządca posługuje się zatem już nadanym numerem NIP. W przypadku jednak gdy wygaśnie sam zarząd lub w przypadku upływu terminu na powołanie zarządcy, wygaśnie również NIP.

ZADANIA ZARZĄDCY

Zarządca jest zasadniczo upoważniony do sprawowania czynności zwykłego zarządu nad przedsiębiorstwem, a więc przede wszystkim wykonywania wszelkich czynności związanych z codziennym prowadzeniem przedsiębiorstwa. W przypadku czynności przekraczających zwykły zarząd konieczna będzie zgoda właściciela lub właścicieli przedsiębiorstwa w spadku bądź zastępująca ją zgoda sądu. Zarządca jest zobowiązany do regulowania zobowiązań publiczno- i prywatnoprawnych przedsiębiorcy, a więc m. in. do płacenia podatków, składek oraz zobowiązań wobec pracowników.

PROWADZENIE PRZEDSIĘBIORSTWA

W ramach prowadzonej działalności gospodarczej Zarządca jest upoważniony do zaciągania zobowiązań na rachunek właściciela spadkowego przedsiębiorstwa. Zarządca jest upoważniony do wykonywania i rozwiązywania wszelkich umów, w tym zawartych za życia przedsiębiorcy, a także do zawierania nowych umów. W ramach wykonywanych zadań zarządca będzie miał również możliwość korzystania ze środków, zgromadzonych na rachunkach bankowych przedsiębiorcy.

PRACOWNICY

Jeżeli chodzi o pracowników zmarłego przedsiębiorcy to ustawodawca przewidział dwie możliwości. Jeżeli zarząd został ustanowiony z chwilą śmierci przedsiębiorcy, zawarte umowy o pracę zachowują ważność, a wygasnąć mogą dopiero wraz z wygaśnięciem zarządu. W przypadku zaś ustanowienia zarządu już po dniu śmierci przedsiębiorcy, to zarządca musi w terminie 30 dni od tego dnia podpisać z pracownikami porozumienia o kontynuowaniu stosunków pracy.

DECYZJE ADMINISTRACYJNE

Wydane dla zmarłego przedsiębiorcy decyzje administracyjne, związane z przedsiębiorstwem, w przypadku ustanowienia zarządu nie wygasną. Nowa ustawa przewiduje, że organ może wydać decyzje potwierdzającą możliwość wykonywania decyzji związanej z przedsiębiorstwem przez zarządcę lub też decyzję przenoszącą na właściciela przedsiębiorstwa w spadku decyzje związaną z przedsiębiorstwem. W ten sposób zarządca będzie mógł korzystać m. in. z koncesji czy zezwoleń wydanych dla zmarłego przedsiębiorcy.

POSTĘPOWANIA

Zarządca może pozywać, być pozywanym oraz brać udział w postępowaniach administracyjnych i sądowo-administracyjnych a także w postępowaniach pozasądowych. Co do postępowań sądowych, zarządca będzie mógł złożyć wiosek o podjęcie postępowania zawieszonego ze względu na śmierć przedsiębiorcy.

WYNAGRODZENIE I ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZARZĄDCY

Zarząd wykonywany jest odpłatnie lub nieodpłatnie. Do wynagrodzenia zarządcy mają odpowiednio zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia. Jeśli Zarządca w żaden sposób nie umówił się z właścicielem lub właścicielami spadku, to zarządcy przysługuje wynagrodzenie odpowiadające wykonanej pracy. Zarządca jest odpowiedzialny do naprawienia szkody za nienależyte wykonywanie ciążących na nim obowiązków.