Kto powinien opłacać abonament RTV? Czy obowiązek dotyczy wyłącznie osób prywatnych czy także przedsiębiorców? Czy opłacie podlegają także odbiorniki radiowe w samochodach? Kto może sprawdzić legalność posiadania urządzeń RTV?

Zgodnie z ustawą z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych każdy, kto używa odbiorników radiofonicznych albo telewizyjnych powinien uiszczać opłatę abonamentową. Sytuacja ta dotyczy nie tylko osób prywatnych, ale również przedsiębiorców (niezależnie od formy prowadzonej przez nich działalności). Zatem, każda firma, która posiada odbiorniki radiofoniczne lub telewizyjne będące w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, jest zobowiązana do ich zarejestrowania i wnoszenia tzw. opłaty abonamentowej. W tym miejscu należy zauważyć, że zgodnie z art. 2 ust. 4 ustawy – obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej dotyczy każdego posiadanego przez przedsiębiorcę w firmie odbiornika, a nie jako jedna opłata od podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą.

Radio w samochodzie

Jak wskazano powyżej, przedsiębiorca jest obowiązany opłacać abonament od każdego odbiornika. Również tego, który jest zamontowany w samochodzie należącym do przedsiębiorcy. Obowiązek ten dotyczy także samochodów, które przedsiębiorca wziął w leasing.

Czy powinienem płacić abonament, jeśli słucham radia przez Internet?

W aktualnym brzmieniu ustawy osoby odbierające programy za pomocą sieci Internet nie mają obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Jest to związane z tym, że ustawa uzależnia ponoszenie abonamentu od faktu posiadania odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. W tym miejscu również należy zauważyć, że komputery, tablety czy smartfony są urządzeniami wielofunkcyjnymi i nie jest ich głównym przeznaczeniem

Brak obowiązku ponoszenia opłaty

Przedsiębiorca nie ma obowiązku ponoszenia opłaty za abonamentowej za odbiorniki, które nie stanowią wyposażenia biura. Oznacza to, że jeśli pracownik używa w miejscu pracy prywatnego radia (będącego jego własnością), to na nim spoczywa obowiązek jego zarejestrowania i ponoszenia opłat abonamentowych. Dodatkowo, z opłaty abonamentowej wyłączone są odbiorniki, które wykorzystywane są wyłącznie przy tworzeniu audycji i innych przekazów, do tworzenia, rozpowszechniania lub rozprowadzania programów (radiowych lub telewizyjnych), a także do kontroli jakości ich rozpowszechniania lub rozprowadzania. Odbiorniki przeznaczone wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów cywilnoprawnych (jeśli czynności te należą do przedmiotu działalności gospodarczej danego przedsiębiorcy) również nie podlegają opłacie.

Zwolnienia podmiotowe

Z opłacania abonamentu RTV, od każdego odbiornika, zwolnione są publiczne zakłady opieki zdrowotnej, sanatoria, publiczne i niepubliczne jednostki organizacyjne systemu oświaty, państwowe i niepaństwowe szkoły wyższe, jak również domy pomocy społecznej. Wyżej wymienione podmioty zobowiązane są uiszczać jedną opłatę, niezależnie od liczby użytkowanych odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych. Podobnie sprawa wygląda w przypadku osób fizycznych (prywatnych) zamieszkujących w tym samym gospodarstwie domowym lub w samochodzie stanowiącym ich własność.

Pobór opłat

Za każdą parę odbiorników (radiowy i telewizyjny) ustawodawca przewidział możliwość wnoszenia ujednoliconej opłaty, tzw. abonamentu radiowo-telewizyjnego. W sytuacji gdy liczba odbiorników radiowych przewyższa liczbę odbiorników telewizyjnych – przedsiębiorca jest zobowiązany wnosić opłatę wyłącznie od odbiorników radiowych.

Warto w tym miejscu wskazać, że dla realizacji celów ustawy nie jest ważny rodzaj oglądanego programu czy jego nadawca – opłatę abonamentową wnosi się za samo posiadanie odbiornika. Zdaniem ustawodawcy nieistotne jest równoległe ponoszenie opłat za telewizję kablową, satelitarną czy platformy cyfrowe.

Kupiłem odbiornik. Co dalej?

Rejestracji odbiornika należy dokonać w urzędzie pocztowym właściwym dla siedziby przedsiębiorcy lub on-line na stronie Poczty Polskiej w terminie 14 dni od jego nabycia. Obowiązek opłacania abonamentu powstaje począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika.

Jakie są stawki i terminy opłat abonamentowych?

W 2017 roku miesięczna opłata za każdy radioodbiornik wynosi 7 zł, a za odbiornik telewizyjny (lub w przypadku opłaty jednolitej – za odbiornik telewizyjny i radiowy) – 22,70 zł. W 2018 roku, zgodnie z rozporządzeniem Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 25 maja 2017r. w sprawie wysokości opłat za abonament RTV oraz zniżek za ich uiszczanie z góry za okres dłuższy niż jeden miesiąc – w 2018r. stawki pozostaną niezmienione.

Obowiązek wnoszenia opłaty powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym odbiornik został przez przedsiębiorcę zarejestrowany. Opłaty wnosi się z góry, do 25. dnia każdego miesiąca, za który opłata jest należna. Przedsiębiorca może dokonać „nadpłaty” – wedle swojego uznania.

Ustawodawca przewidział zniżki z tytułu wnoszenia opłat za okres dłuższy niż 1 miesiąc i tak:

W przypadku płacenia za abonament RTV za trzy miesiące wysokość opłaty abonamentowej za odbiornik radiofoniczny wyniesie 20,15 zł (za odbiornik telewizyjny lub telewizyjny i radiofoniczny – 65,35 zł), za pół roku to będzie już 39,90 zł za odbiornik radiofoniczny (129,40 zł za odbiornik telewizyjny lub telewizyjny i radiofoniczny). Przy wnoszeniu opłaty za cały rok – 75,60 zł (odbiornik radiofoniczny) i 245,15 zł (za odbiornik telewizyjny lub telewizyjny i radiofoniczny).

Abonent ze zniżki może skorzystać wyłącznie wtedy, gdy wnosi opłatę z góry w terminie tj. do dnia 25-go dnia pierwszego miesiąca okresu rozliczeniowego.

Nie zapłaciłem… Co dalej?

Zgodnie z omawianą ustawą, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji może – na wniosek abonenta w wyjątkowych sytuacjach – umorzyć lub rozłożyć płatności na raty. Wniosek można złożyć do KRRiT on-line za pomocą profilu zaufanego ePUAP, za pośrednictwem Poczty Polskiej drogą tradycyjną.

Uwaga kontrola!

Kontroli legalności posiadania odbiorników radiowych czy telewizyjnych dokonują uprawnieni pracownicy Poczty Polskiej po okazaniu stosownego upoważnienia, legitymacji służbowej oraz (na żądanie kontrolowanego) dowodu osobistego. Kontrolowany powinien umożliwić przeprowadzenie kontroli lub okazać dowód potwierdzający rejestrację odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. W przypadku odmowy, kontroler może żądać przeprowadzenia kontroli w trybie egzekucji administracyjnej.

Zdaniem ustawodawcy kontrola taka nie sprowadza się do „kontroli” w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej albowiem kontrola wykonywana przez upoważnionych pracowników Poczty Polskiej dotyczy przestrzegania obowiązku rejestracji odbiorników RTV, który jest nałożony na każdego, kto posiada odbiornik – niezależnie od tego czy prowadzi on działalność gospodarczą, czy też nie (taki pogląd wyraził NSA w orzeczeniu z dn. 9.04.2013r., sygn. akt II GSK 92/12). Powyższe oznacza, że kontroler nie ma obowiązku uprzedzania przedsiębiorcy o zamiarze podjęcia działań kontrolnych. Należy wspomnieć, że właściciel sprawnego odbiornika nie może w czasie kontroli bronić się tym, że z odbiornika nie korzysta (tak: NSA  w wyroku z dnia 12.03.2015r., sygn. akt II GSK 208/14).

Jakie są kary za brak rejestracji i ponoszenia opłat?

Kara za brak rejestracji odbiornika wynosi trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu kontroli. W przypadku dokonywania opłat nieterminowo – przedsiębiorca będzie zobowiązany do uiszczenia dodatkowo odsetek w wysokości odsetek od zaległości podatkowych. Z uwagi na to, że do poboru opłaty abonamentowej stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej, termin ich przedawnienia wynosi pięć lat i liczony jest od końca roku, w którym upłynął termin jej płatności.

Stan na 12.06.2017